ျဗဟၼာျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ျဗဟၼစိုရ္ေလးပါးပြားမ်ားပုံ

ျဗဟၼာျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ျဗဟၼစိုရ္ေလးပါးပြားမ်ားပုံ

အရင္တစ္ႀကိမ္က ျဗဟၼာက်င့္စဥ္ ႏွင့္ ျဗဟၼာ့ျပည္အေၾကာင္းကုိ ေျဖေပးရာက တဆင့္ ဘယ္လုိ က်င့္စဥ္ေတြ က်င့္ရင္ ျဗဟၼာ့ျပည္ ကို ေရာက္နုိင္ပါမည္လဲ လို႔ အေမးရွိလာတာေၾကာင့္ ဒီေဆာင္းပါးကုိ ထပ္မံေရးသားလိုက္ပါ သည္။
အတုိခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ျဗဟၼာ့ျပည္ကို ေရာက္ၾကတယ္ ဆိုတာ ပုထုဇဥ္ဘ၀ျဖင့္ ေလာကီစ်ာန္မ်ားကို ရရွိၿပီး စ်ာန္မေလ်ာ ပဲ ေသ လြန္လ်င္ ေရာက္နုိင္ၾကျခင္း၊ ထုိ႔ထက္အဆင့္ျမင့္ေသာ အရိယာအဆင့္ ေသာတာပန္၊ သကဒါဂါမ္၊ အနာဂါမ္အျဖစ္ျဖင့္ တဆင့္ဆင့္ ကိုေရာက္ရွိၿပီး ေလာကုတၱရာစ်ာန္မ်ားရရွိကာ ေရာက္နုိင္ၾကျခင္းအားျဖင့္ ၂ မ်ိဳးခြဲျခား မွတ္သားနုိင္ပါတယ္။

ထူးျခားခ်က္အေနျဖင့္ ေလာကီစ်ာန္ျဖင့္ ျဗဟၼာ့ျပည္ေရာက္ရွိသူဟာ လူ႔ဘုံ၊ ငရဲဘုံ၊ ၿပိတၱာဘုံ၊ တိရိစၧာန္ဘုံ တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ျပန္ လည္ ေရာက္ရွိနုိင္တာေၾကာင့္ မေသခ်ာတဲ့ လမ္းစဥ္လို႔ ဆုိနုိင္ၿပီး အရိယာမ်ားကေတာ့ ေလ်ာက်ရုိးထုံးစံ မရွိတာ ေၾကာင့္ ျဗဟၼာ့ျပ ည္ေရာက္ၿပီးပါက ေအာက္ကာမဘုံကို ျပန္မလာေတာ့ပါဘူး၊

ျဗဟၼာ့ျပည္ေရာက္ေၾကာင္း က်င့္စဥ္ကို ေဖာ္ျပရမည္ဆုိလ်င္ လူတုိင္းသိမွတ္ထားေသာ ျဗဟၼစိုရ္တရား ေလးပါးကို မေျပာလို႔ မျဖစ္ ေျပာရပါမည္၊အေၾကာင္းကား ျဗဟၼစိုရ္တရား ေလးပါးကို က်င့္ႀကံၿပီးမွသာ ျဗဟၼာ့ျပည္ေ ရာက္နုိင္မည္ ျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ပင္။ ျဗဟၼစိုရ္ တရား ဟူသည္မွာ ေမတၱာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥေပကၡာ ဟူေသာ တရားေလးပါးကုိ ပြားမ်ားေနလ်င္ စိတ္ဓာတ္မ်ား စိုေျပ လန္းဆန္းကာ အေအးဓာတ္ျဖင့္ ၿငိမ္းေအးေနေသာေၾကာင့္ ျဗဟၼစိုရ္တရား ဟု ေခၚတြင္ရသည္။

ျဗဟၼ၀ိဟာရ ( ဆုိသည္မွာ ေမတၱာ ကရုဏာ မုဒိတာ ဥေပကၡာ တို႔ျဖင့္ ေနျခင္းသည္ ျဗဟၼာတို႔ေနျခင္းႏွင့္ တူေသာေၾကာင့္ ျဗဟၼ၀ိဟာရ ဟုေခၚသည္ ) ျဗဟၼစရိယ - ( ျဗဟၼာ့ျပည္ေရာက္ေၾကာင္း အက်င့္တရား )ဟူ၍၄င္း၊ ျဗဟၼစရိယ ပါဠိမွ ျမန္မာ သံပ်က္ျဖင့္ ျဗဟၼစိုရ္ ဟု ယေန႔ေခတ္ ေခၚဆိုေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ေနာက္တနည္းအားျဖင့္ အပၸမညာ -( ၃၁ ဘုံရွိ သတၱ၀ါအားလုံး အေပၚတြင္ ဘယ္ေရြ႕ ဘယ္မွ် ဟု ေရတြက္ ႏိႈင္းယွဥ္လို႔ မရနုိင္ေအာင္ ေမတၱာတရား၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥေပကၡာ တရားေလးပါး တုိ႔ကို စဥ္ဆက္မျပတ္ ပြားမ်ားေနသင့္ေသာ တရား ) ဟူ၍ အပၸမညာအေနျဖင့္လည္း နာမည္မ်ား မွည့္ေခၚေနၾကသည္။

ယင္းေလးပါးကုိပင္ ျဗဟၼ၀ိဟာရတရား ၄ ပါး၊ ျဗဟၼစရိယတရား ၄ ပါး၊ အပၸမညာကမၼ႒ာန္းတရား ၄ ပါး အားျဖင့္ နာမည္မ်ားေ ခၚ ဆုိၾကျပန္သည္။

ျဗဟၼစိုရ္ေလးပါး အဓိပၸါယ္

၁။ ေမတၱာ = သတၱ၀ါတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားကို လိုလားေသာစိတ္၊ သတၱ၀ါတို႔ကို ခ်မ္းသာေစလိုေသာ စိတ္၊ တြယ္တာျခင္း ကင္းကာ ခ်စ္ခင္တတ္ေသာ စိတ္ကို ေမတၱာ ဟု ေခၚ၏။
၂။ ကရုဏာ = ကိုယ္စိတ္ဆင္းရဲကာ ဒုကၡေရာက္ေနေသာ ဒုကၡိတ သတၱ၀ါမွန္သမွ်ကို အာရုံျပဳ၍ သနား ၾကင္နာေသာ အ-ဂတိ မလုိက္တတ္ေသာ စိတ္ကို ကရုဏာ ဟု ေခၚ၏။

၃။ မုဒိတာ = သူတပါးတုိ႔ ခ်မ္းသာႀကီးပြား ေကာင္းစားေနသည္ကို အာရုံျပဳမိသျဖင့္ ၀မ္းေျမာက္ေသာသေဘာ ကို မုဒိတာ ဟု ေခၚတြင္၏။

၄။ ဥေပကၡာ = ဒုကၡိတကို ျမင္၍လည္း သနားၾကင္နာစိတ္ မျဖစ္ေပၚ၊ သုခိတသတၱ၀ါကို ျမင္၍လည္း မုဒိတာ မျဖစ္ပဲ သတၱ၀ါတုိင္း မိမိတုိ႔ ျပဳလုပ္ ထားသည့္ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ ကံတရားမ်ားအတိုင္းသာ ျဖစ္ၾကရတာ ခ်ည္းပဲ ဟု လ်စ္လ်ဴရႈသည့္ အလယ္ အလတ္ စိတ္သေဘာ ကို ဥေပကၡာ ဟု ေခၚအပ္၏။

ျဗဟၼစိုရ္ေလးပါး ပြားမ်ားပုံ

၁။ ေမတၱာဘာ၀နာ ပြားမ်ားပုံမွာ လူတုိင္းနီးပါး ရၿပီးသားျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ အထူးမေဖာ္ျပလိုပါ၊ ပါဠိလို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ရြတ္ပြား လိုပါက -
သေဗၺ သတၱာ - အလုံးစုံေသာ သတၱ၀ါအားလုံးတုိ႔သည္၊
အေ၀ရာ ေဟာႏၲဳ - ေဘးရန္ခပ္သိမ္း ကင္းၿငိမ္းၾကပါေစ၊
အဗ်ာပဇၨာ ေဟာႏၲဳ - ေၾကာင့္ၾကခပ္သိမ္း ကင္းၿငိမ္းၾကပါေစ၊
အနီဃာ ေဟာႏၲဳ - ဆင္းရဲခပ္သိမ္း ကင္းၿငိမ္းၾကပါေစ၊
သုခီ အတၱာနံ ပရိဟရႏၲဳ - ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ က်မၼာခ်မ္းသာၾကပါေစ

ဟု စာေပမွာ လာသည့္အတုိင္း ပြားမ်ားသည္ကိုပင္ ေမတၱာပြားသည္ဟု ဆိုရသည္၊ ပါဠိပုဒ္မ်ားကို မဆုိတတ္ မရြတ္ တတ္သူမ်ားလဲ ျမန္မာလို ကိုယ္နားလည္ထားသလို ရြတ္ဆုိပြားမ်ားလ်င္လည္း အက်ိဳးမ်ားပါသည္။ ဤေနရာတြင္ ျမန္မာနုိင္ငံ သာသနာေတာ္သမုိင္း၌ ေမတၱာအရာတြင္ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားေတာ္မူေသာ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ ေတာင္တန္း သာသနာျပဳေ မတၱာ၀ိဟာရီ ဆရာေတာ္ႀကီး ဦးဥတၱမသာရ ၏ ေမတၱာပြားမ်ား နည္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကုိ ေဖာ္ျပ လိုပါသည္၊ စာေရးသူလဲ ဤအက်ဥ္းခ်ဳပ္ျဖင့္ အၿမဲပို႔သျဖစ္သည္၊ မွတ္ရတာ အရမ္းလြယ္ကူၿပီး အားလုံးကို ၿခဳံငုံမိကာ ထိမိလွေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ဆိုပါစုိ႔ -ခရီးတစ္ခုကို သြားေနစဥ္ျဖစ္ပါက - ငါ၏ ေရွ႔တည့္တည့္တြင္ ရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္သတၱ၀ါ အားလုံးတုိ႔သည္ ေဘးရန္ ေၾကာင့္ၾက၊ ဆင္းရဲ ကင္း၍ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ က်မၼာ ခ်မ္းသာၾကပါေစ - ဟုရြတ္ဆိုပြားမ်ားလိုက္လ်င္ ပါဠိမ်ားအားလုံး ၿခဳံငုံမိေတာ့သည္၊ အေနာက္အရပ္ ေျမာက္အရပ္စသည္ျဖင့္ အရပ္ဆယ္မ်က္ႏွာအားလုံးနွင့္ လူ ရွင္ ရဟန္း၊ နတ္ျဗဟၼာ မ်ားပါမက်န္ ရြတ္ဆုိ ပို႔သနိုင္သည္။

၂။ ကရုဏာဘာ၀နာ ပြားမ်ားပုံ

သေဗၺ သတၱာ ဒုကၡာ မုစၥႏၲဳ ( မုတ္စန္တု )- သတၱ၀ါအားလုံး လက္ရွိခံစားေနၾကရတဲ့ ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ဒုကၡ မ်ားအားလုံးမွ လြတ္ေျမာက္နုိင္ၾကပါေစ - ဟု အထပ္ထပ္ အခါခါ၊ ရြတ္ဆုိ ပြားမ်ား ႏွလုံးသြင္းေနသည္ကိုပင္ ကရုဏာ ပြားမ်ားသည္ဟု ေခၚဆိုရသည္၊ ကႀကီးျဖင့္ ကရုဏာ ဟု ပီပီသသ ဆုိရပါမည္၊ ဂငယ္ျဖင့္ ရြတ္ဆုိပါက ပါဠိစကားလုံး မမွန္ကန္ပါ။

၃။ မုဒိတာဘာ၀နာ ပြားမ်ားပုံ

သေဗၺသတၱာ ယထာလဒၶ သမၸတိၱေတာ မာ ၀ိဂစၧႏၲဳ (ယထာ လက္ဓ သမ္ပတ္တိေတာ မာ ၀ိ ဂစ္ဆန္တု ) သတၱ၀ါအားလုံး ယခုလက္ရွိ ခံစား စံစားေနၾကရေသာ ခ်မ္းသာ စည္းစိမ္မ်ားမွ မဆုတ္ယုတ္ၾကပဲ ဆက္လက္ ခံစားနုိင္ၾကပါေစ - ဟု သူတပါးတုိ႔ ျပည့္စုံခ်မ္းသာေနသည္မ်ားကို မနာလိုျခင္း၊ ၀န္တိုျခင္း ဣႆာ မစၧရိယ မျဖစ္ပဲ ၀မ္းေျမာက္ျခင္း မုဒိတာစိတ္ကို အထပ္ထပ္ အခါခါ ပြားမ်ားေနပါက မုဒိတာပြားမ်ားသည္ဟု ေခၚဆုိရသည္။

၄။ ဥေပကၡာဘာ၀နာ ပြားမ်ားပုံ

သေဗၺသတၱာ ကမၼႆကာ - ( ကမ္မတ္သကာ ) သတၱ၀ါအားလုံးတုိ႔သည္ အတိတ္ဘ၀ေရာ၊ ယခုဘ၀တြင္ပါ ကိုယ္ျပဳ ခဲ့သည့္ ကုသိုလ္၊ အကုသိုလ္ကံမ်ားအေလ်ာက္ ခ်မ္းသာ ဆင္းရဲမ်ားကို ခံစားေနၾကရသည္၊ ကံတရားအတုိင္း ခံၾကရ တာပဲ၊ ငါက ပူပန္ေနလို႔ ဘာမွ ထူးလာမည္ မဟုတ္၊ ဒါေၾကာင့္ ငါဟာ ဘယ္သူ႔အတြက္မွ ခ်စ္လို႔လဲ ေသာကမျဖစ္ေစရဘူး၊ မုန္းလို႔လဲ ၀မ္းသာမႈ မျဖစ္ေစရဘူး - ဟု အဓိ႒ာန္ကာ မခ်စ္ မမုန္းေသာ ဥေပကၡာစိတ္ကုိ အဖန္ဖန္ ပြားမ်ားေစျခင္းကိုပင္ ဥေပကၡာဘာ၀နာ ပြာမ်ားသည္ဟု ေခၚဆုိရသည္။

စ်ာန္ရေၾကာင္း က်င့္စဥ္မ်ား

စ်ာန္ အဘိဥာဥ္တို႔ကို ရေစ ျဖစ္ေစနုိင္ေသာ သမထကမၼ႒ာန္း က်င့္စဥ္မ်ားသည္ စုစုေပါင္း နည္း( ၄၀ ) အထိ မ်ားျပားစြာ ရွိၾက၏၊ အဘယ့္ေၾကာင့္ ထိုမွ်အထိ မ်ားျပားေနသနည္း ဟူမူ သတၱ၀ါအားလုံး လူအားလုံးတုိ႔သည္ တဦးႏွင့္ တဦး စရိုက္ လကၡဏာခ်င္း၊ အႀကိဳက္ခ်င္း၊ အတိတ္ဘ၀မ်ားစြာက အထုံပါရမီဓာတ္ခံခ်င္း မတူညီခဲ့ၾက ေသာေၾကာင့္ ကိုယ္ႏွင့္သင့္ ေတာ္ရာ ကမၼ႒ာန္းကို ေရြးခ်ယ္ကာ သမာဓိရေစရန္၊ စိတ္တည္ၾကည္ ၿငိမ္သက္ေစရန္ အလ႔ိုငွါ နည္းေပါင္းမ်ားစြာ ကို ေဟာၾ ကားေ တာ္ မူခဲ့ သည္။

ထုိနည္းမ်ားစြာ တုိ႔တြင္ လူအားလုံးေပါင္းလိုက္ပါက စရိုက္ (၆)ပါးတြင္ အက်ဳံး၀င္သြားရာ ရာဂစရုိက္ အားႀကီးသူအတြက္ အသုဘ(၁၀)ပါး၊ ဆံပင္ ေမြးညွင္း ေျခသည္း၊ လက္သည္း စေသာ ခႏၶာကိုယ္၏ (၃၂ ) ေကာ႒ာသကိုရႈရျခင္းဟူေသာ ကာယဂတာသတိကမၼ႒ာန္းတပါးအားျဖင့္ ( ၁၁ ) ပါးကို ညြန္ျပထားေတာ္မူ ခဲ့သည္။

ေဒါသစရိုက္ အားႀကီးသူမ်ားအတြက္ အညိဳေရာင္၊ အေရႊေရာင္၊ အနီေရာင္၊ အျဖဴေရာင္ကမၼ႒ာန္းဟူေသာ နီလ၊ ပီတ ၊ ေလာဟိတ ၊ ၾသဒါတ ဟူေသာ ၀ဏၰကသုိဏ္း ၄ ပါးႏွင့္ အထက္ပါ ျဗဟၼစိုရ္ေလးပါး ကမၼ႒ာန္းမ်ားသည္ သင့္ေလ်ာ္၏ ဟု လမ္းညြန္ခဲ့သည္။

ထုိ႔ေနာက္တြင္ ပထ၀ီ ေျမကသိုဏ္း၊ အာေပါ- ေရကသိုဏ္း၊ ေတေဇာ - မီးကသိုဏ္း၊ ၀ါေယာ - ေလကသိုဏ္း၊ အျဖဴေရာင္ ၾသဒါတကသိုဏ္း၊ အညိဳေရာင္ နီလကသိုဏ္း၊ အနီေရာင္ ေလာဟိတကသိုဏ္း၊ စသည္အားျဖင့္၄င္း၊ ဗုဒၶါႏုႆတိဘာ၀ နာ၊ ေမတၱာဘာ၀နာ၊ အသုဘဘာ၀နာ၊ မရဏႆတိ ဘာ၀နာတမ်ိဳးမ်ိဳးကို ပြားမ်ားကာ သမာဓိ ထူေထာင္ၿပီးမွ စ်ာန္အဆင့္ကို တက္လွမ္းသည္မ်ားကိုလည္း ဗုဒၶျမတ္စြာ လမ္းညြန္ထားခဲ့သည္။
အျခားေသာ မီးကသိုဏ္း ေျမကသုိဏ္း စသည္ကုိ က်င့္ႀကံၿပီး သမာဓိထူေထာင္ပုံမ်ားကုိ အလ်င္းသင္သလုိ ေဖာ္ျပပါမည္၊ ဤေနရာ တြင္ ျဗဟၼာ့ျပည္ေရာက္ေၾကာင္းႏွင့္ ပက္သက္၍ လူတုိင္း မပင္ပန္းပဲ လြယ္ကူစြာ က်င့္သုံးနုိင္ေသာ ျဗဟၼစိုရ္ေလးပါး ပြားမ်ားပုံကုိသာ အဓိကထား ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။
ေမတၱာျဖင့္
အရွင္သုနႏၵာလကၤာရ M.A ( ပန္းကမၻာ )