စိတ္ဖိစီးမႈ ဒဏ္(Stress) မွာလည္း ၂ မ်ိဳးရွိပါ တယ္။ good (အေကာင္း)ႏွင္႕ (bad) အဆိုးဖိစီးမႈ ဒဏ္လို့ ၂ မ်ိဳးခြဲႏိုင္ပါ တယ္။ Good Stress ဆိုတာ ကေတာ႕ လူကို ႏိုးၾကား ထၾကြ ေန ေအာင္ တြန္းအား ေပးေနၿပီး ေကာင္းတဲ႕ဘက္ကိုေရာက္ရွိ ေစတာေပါ႕ေလ။Bad stress ဆိုတာက ေတာ႕ သက္ေရာက္ခံရသူဟာ အၿမဲတမ္း ဖိအားေအာက္မွာ ရွိေနၿပီး- အၿမဲစိတ္တို၊ ေဒါသထြက္၊ မိမိခႏၶာကိုယ္ရဲ႔ တစ္သွ်ဴး ေတြ ဆဲလ္ေတြ ကိုယ္တြင္း အဂၤါေတြဟာ အဲဒီဖိစီးမႈဒဏ္ေတြေၾကာင္႕ ေရရွည္မွာ ထိခိုက္ ပ်က္စီးကုန္တာပါပဲ။
လြန္ခဲ႕တဲ႕ အႏွစ္ ၂၀ ကတည္းက သုေတသနျပဳခဲ႕ ရာမွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အထူးထိခိုက္ဖိစီး ေစတဲ႕အျဖစ္အပ်က္ေတြအနက္မွာ မိမိ၏ ခင္ပြန္း (သို့မဟုတ္) ဇနီး ေသဆံုးသြား ျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ေရးၿပိဳကြဲ၊ ခြဲခြာၾကရျခင္း ႏွင္႕ အလုပ္ျပဳတ္ရျခင္း စသည္႕ အေျခ အေနေတြ ပါပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေန ေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႔ ဇီဝဓာတုအေျခအေန ေတြပါ ေျပာင္းလဲထိခိုက္ေစပါတယ္။ ထိတ္လန့္ျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း စတာ ေတြက ႏွလံုးေရာဂါရရွိေစႏိုင္မႈအေပၚ ဒီေလာက္ လႊမ္းမိုးမႈမရွိပါဘူး။
လူတစ္ ေယာက္ဟာ ေရရွည္ဖိစီးမႈဒဏ္ကို ခံေနရ ၿပီး ဘဝမွာ အဆင္မေျပ မေပ်ာ္မရႊင္နဲ့ ေရရွည္ခံစားေနရာတာေတြက ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္မႈဆီကို ဦးတည္တာပါ။ လူတစ္ ေယာက္ရဲ႔ အစားအေသာက္၊ ေနထိုင္မႈ ပံုစံ၊ ဖိစီးမႈဒဏ္၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ႏွင္႕ မိသားစုမ်ိဳး႐ိုး စတဲ႕အခ်က္ေတြက တစ္ ရက္ ႏွစ္ရက္နဲ့ မသိသာပါဘူး။ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ၾကာလာတဲ႕အခါက်မွ အဲဒီအခ်က္ ေတြရဲ႕ သက္ေရာက္မႈကို ခံစားၾကရတာ ပါ။ အႏွစ္ ၂၀ ထက္မကၾကာပါမွ ႏွလံုး ေရာ၈ါ စသျဖင္႕ ရရွိလာတတ္ၾကပါတယ္။ ထိေရာက္တဲ႕စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကုသမႈ ေတြကို ရယူႏိုင္လွ်င္ ႏွလံုးေရာဂါကို သဘာဝနည္းနဲ့ ကုသရာမွာ အမ်ားႀကီး စကားေျပာပါတယ္။ Effective Psychological treatment လို့ေခၚႏိုင္ပါတယ္။ ထိထိေရာက္ ကုသမႈခံယူရင္ ႏွလံုးေရာဂါ ရွင္ေတြဟာ သိသိသာသာႀကီး သက္သာ လာၿပီး ခႏၶာကိုယ္ကို သဘာဝအေကာင္း အတိုင္းျပန္ျဖစ္ေစဖို့ အခြင္႕အလမ္းရွိတယ္ လို့ ဆိုၾကပါတယ္။ ကုသနည္းအတိုင္းအတာကေတာ႕ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၿပီး က်ယ္ဝန္းလွပါတယ္။
လႈပ္ရွားမႈျဖင္႕ကုသျခင္း ( Activity Therapies)
ယခုကုသမႈက သင္႕အတြင္းစိတ္မွာ ကိန္းေအာင္းေနတဲ႕စိတ္လႈပ္ရွားမႈေတြကို လြတ္ေျမာက္ေစတဲ႕နည္းပါ။ ေဒါသ၊ နာက်င္ခံစားမႈ၊ စိတ္ေပ်ာက္မႈ၊ မနာလို ျဖစ္မႈ စတဲ႕အတြင္းစိတ္တင္းမာမႈ ခံစားမႈ ေတြကို သင္႕ကိုယ္ကို လႈပ္ရွားမႈတစ္ခုခု မွာ အစားထိုးျမႇဳပ္ႏွံလိုက္ၿပီး သက္သာ သြားေအာင္ ျပဳလုပ္တဲ႕နည္းပါပဲ။ အဲဒီနည္းေတြမွာ Art therapy, Dance movement therapy, Group Therapy [Music and Soung therapy] စတာေတြပါဝင္ပါတယ္။ Art tehrapy သင္႕ရဲ႔စိတ္လႈပ္ရွားမႈ ေတြကို အေရာင္၊ ပံုပန္းသÌာန္၊ သို့ မဟုတ္ ပံုစံေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲေစတဲ႕ နည္းပါ။ ပန္းခ်ီဆြဲမလား၊ ပန္းပု႐ုပ္ထုမလား။ သို့မဟုတ္ ေျမျဖဴနဲ့ ေက်ာက္သင္ပံုးေပၚ ေရးမလား။ ဒါေတြက စိတ္ထြက္ေပါက္ ေတြပါ။ ပန္းခ်ီေဆးေရာင္ျခယ္ ႐ုပ္ပံုေတြ ဆြဲျခင္းျဖင္႕ သင္၏ အတြင္းစိတ္ခံစားမႈေတြ ကို ေဖာ္ျပတဲ႕နည္းပါ။
Dance Movement therapy မိမိတစ္ေယာက္တည္း သို့မဟုတ္ အဖြဲ႔လိုက္ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ကခုန္ျခင္းျဖင္႕ စိတ္ထြက္ေပါက္ကိုရွာတာပါ။ Group or encounter therapy မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္ဆီမွာ သင္႕ ခံစားခ်က္ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေဖာ္ ထုတ္ပါ။ သာမန္ဆိုရင္ေတာ႕ အခုလို ပြင္႕ပြင္႕ လင္းလင္း ဖြင္႕ဟျဖစ္လိမ္႕မည္မဟုတ္ပါ။ ေဖာ္ထုတ္ရဲတဲ႕သတိၲလိုပါတယ္။ ေဖာ္ ထုတ္လိုတဲ႕ ဆႏၵလည္းရွိဖို့လိုပါတယ္။ Music and Sound theraphy အသံတစ္ခုကို မိမိဘာသာဖန္တီးျပဳ လုပ္ျခင္း (သို့မဟုတ္) တျခားတစ္ေနရာ ရာက အသံ (Noise) ကို တံု့ျပန္ျခင္းပါ။ ဥပမာ- ဗံုတီးျခင္း၊ ဒါမွမဟုတ္ Music ေတးဂီတနားေထာင္ျခင္း၊ တခ်ိဳ႔ကလည္း သူမ်ားဖန္တီးတဲ႕ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ ေလာင္ ေတးဂီတကို ႏွစ္သက္သူေတြ လည္း ရွိပါတယ္။ ေတးဂီတကို မိမိက ဖန္တီးသည္ျဖစ္ေစ အျခားသူရဲ႔ ဂီတကို နားေထာင္သည္ျဖစ္ေစ မိမိရဲ႔ စိတ္ခံစားမႈ ေဝဒနာေတြကို သက္သာေအာင္ ျပဳလုပ္ ပါ။
0 comments:
Post a Comment